भारतमा सर्वसाधारणका लागि सस्तो राखिएको डिजेल अब ठूला उद्योगहरूले दुरुपयोग गर्न थालेका छन्। रिटेल र बल्क डिजेलको मूल्यमा ठूलो अन्तर भएपछि उद्योगहरू पेट्रोल पम्पबाटै डिजेल खरिद गरिरहेका छन्। यसबाट सरकारी तेल कम्पनीहरूलाई दैनिक ठूलो घाटा भइरहेको भन्दै केन्द्र सरकारले कडा कारबाहीको चेतावनी दिएको छ।
नयाँ दिल्ली। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा लगातार उतारचढाव भइरहे पनि भारतमा पेट्रोल तथा डिजेलको मूल्य हाल स्थिर राखिएको छ। सरकारले महँगीको दबाब कम गर्न सर्वसाधारण, किसान तथा जागिरपेशा वर्गलाई राहत दिने उद्देश्यले इन्धनको मूल्य नियन्त्रणमा राखेको जनाएको छ। तर अहिले यही सहुलियतको फाइदा उठाउँदै केही ठूला औद्योगिक कम्पनीहरूले सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध रिटेल डिजेल खरिद गर्न थालेपछि स्थिति गम्भीर बनेको छ।
रिटेल र बल्क डिजेलमा ठूलो मूल्य अन्तर
मे २८ का तथ्यांकअनुसार राजधानी दिल्लीमा रिटेल डिजेलको मूल्य प्रतिलिटर ९५.२० रुपैयाँ रहेको छ। तर उद्योगका लागि प्रयोग हुने बल्क डिजेलको मूल्य १४९ रुपैयाँ प्रतिलिटर पुगेको छ। यसरी प्रतिलिटर ५४ रुपैयाँको अन्तर देखिएपछि धेरै उद्योगहरूले थोक आपूर्ति छाडेर सिधै पेट्रोल पम्पबाट डिजेल खरिद गर्न थालेका हुन्। औद्योगिक इन्धनको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारअनुसार तय हुने भए पनि सर्वसाधारणलाई राहत दिन सरकारले रिटेल मूल्य नियन्त्रणमा राखेको छ।
सरकारी तेल कम्पनीलाई दैनिक ठूलो घाटा
ठूला उद्योगहरूको यस्तो गतिविधिले सरकारी तेल विपणन कम्पनीहरूलाई दैनिक ठूलो आर्थिक क्षति भइरहेको छ। सार्वजनिक तथ्यांकअनुसार पेट्रोल, डिजेल तथा घरेलु ग्यासमा सरकारी कम्पनीहरूले दैनिक औसत ५५० करोड रुपैयाँ घाटा बेहोरिरहेका छन्। सर्वसाधारणलाई राहत दिन दिइएको मूल्य सहुलियत उद्योगहरूको नाफामा परिणत हुन थालेपछि सरकार थप चिन्तित बनेको छ।
केन्द्र सरकारद्वारा निगरानी कडा
स्थिति नियन्त्रणबाहिर जान नदिन केन्द्र सरकारले सबै राज्य तथा केन्द्रशासित प्रदेशलाई विशेष निगरानी टोली गठन गर्न निर्देशन दिएको छ। पेट्रोल पम्पहरूमा भइरहेको बिक्रीको निगरानी गर्दै औद्योगिक प्रयोजनका लागि रिटेल डिजेल प्रयोग भइरहेको छ वा छैन भन्नेबारे छानबिन गर्न भनिएको छ।
कालोबजारी गर्नेलाई कानुनी कारबाही
सरकारले रिटेल इन्धनको दुरुपयोग, अवैध भण्डारण तथा कालोबजारी गर्ने व्यक्ति वा कम्पनीमाथि ‘आवश्यक वस्तु ऐन’ अन्तर्गत कडा कारबाही गरिने चेतावनी दिएको छ। साथै देशमा पेट्रोल तथा डिजेलको पर्याप्त मौज्दात रहेको भन्दै सर्वसाधारणलाई कुनै अभाव नहुने विश्वास समेत दिलाइएको छ।
