- नेपालमा बालेन शाह सरकारलाई परम्परा अन्त्य गर्न सुझाव
काठमाडौँ। भारतीय सेनामा नेपाली गोर्खा सैनिकहरूको भर्तीलाई लिएर नेपालमा फेरि बहस चर्किएको छ। नेपालका विदेश नीति विश्लेषकहरूले प्रधानमन्त्री बालेन शाह नेतृत्वको सरकारलाई भारतीय सेनामा नेपाली नागरिकको भर्ती प्रक्रिया अन्त्य गर्ने विषयमा गम्भीर रूपमा विचार गर्न सुझाव दिएका छन्।
मिडिया रिपोर्टअनुसार विवादको मुख्य कारण भारत सरकारले सन् २०२२ मा लागू गरेको ‘अग्निपथ योजना’ हो। नेपाल सरकारको भनाइ अनुसार चार वर्षे सेवा अवधिमा आधारित उक्त योजना सन् १९४७ को भारत–नेपाल–बेलायत त्रिपक्षीय सम्झौताको मूल भावना विपरीत रहेको छ। यही कारण सन् २०२० पछि नेपाली गोर्खाहरूको भर्ती प्रक्रिया रोकिएको बताइएको छ।
विदेश नीति तथा सुरक्षा मामिलाका विज्ञहरूले कुनै अर्को देशको सेनामा नेपाली नागरिकले सेवा गर्नु सार्वभौमिकता तथा कूटनीतिक दृष्टिकोणबाट संवेदनशील विषय भएको बताएका छन्। उनीहरूले नेपाल सरकारले औपचारिक रूपमा यस भर्ती प्रक्रियालाई अन्त्य गर्ने घोषणा गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।
गौरतलब छ कि भारतीय सेनामा गोर्खा सैनिक भर्तीको इतिहास दुई सय वर्षभन्दा पुरानो रहेको छ। हाल भारतीय सेनाका विभिन्न गोर्खा रेजिमेन्टहरूमा हजारौं नेपाली मूलका सैनिकहरूले सेवा दिइरहेका छन्।
नेपालमा अहिले अग्निपथ योजनाले गोर्खा भर्तीको परम्परागत प्रणालीमा प्रभाव पारेको विषयलाई लिएर राजनीतिक, कूटनीतिक तथा सुरक्षा क्षेत्रका जानकारहरूबीच व्यापक बहस सुरु भएको छ।
