हरिद्वार कुम्भ मेला २०२७: रेलवे र मेला प्रशासनले तयारी तीव्र बनाए
रेल्वे तथा मेला प्रशासनको उच्चस्तरीय बैठकमा धेरै महत्वपूर्ण निर्णय
हरिद्वार। आगामी वर्ष आयोजना हुने कुम्भ मेलामा रेलमार्गबाट ठूलो संख्यामा श्रद्धालुहरू आउने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै मेला प्रशासन र रेल्वेले आफ्नो तयारीलाई तीव्र बनाएका छन्। भीड व्यवस्थापनका लागि समन्वित कार्ययोजना तथा सटीक रणनीति तयार पार्ने उद्देश्यले सोमबार मेला नियन्त्रण भवनमा उच्चस्तरीय बैठक आयोजना गरिएको थियो। बैठकमा हरिद्वार तथा नजिकका रेल्वे स्टेशनहरूमा सुविधा विस्तार र सुधार गर्ने, साथै आधुनिक प्रविधि तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) आधारित व्यवस्थापन प्रणाली लागू गर्ने निर्णय गरियो। साथै, रेल्वे र मेला प्रशासनको संयुक्त टोलीले हरिद्वारसहित आसपासका स्टेशनहरूको निरीक्षण गरी रेल यातायात तथा स्टेशन व्यवस्थापन सम्बन्धी प्रतिवेदन तयार गर्ने निर्णय पनि गरियो। उक्त प्रतिवेदन र विगतका अनुभव तथा तथ्यांकको विश्लेषणका आधारमा संयुक्त कार्ययोजना सार्वजनिक गरिनेछ।यो पनि तय गरियो कि मेला केन्द्रीय नियन्त्रण कक्षमा रेल्वेको अलग समन्वय डेस्क स्थापना गरिनेछ। साथै रेल्वे नियन्त्रण कक्षमा पनि मेला प्रशासनको समन्वय व्यवस्था मिलाइनेछ। बैठकको अध्यक्षता गर्दै मेलाधिकारी सोनिकाले आगामी कुम्भ मेलामा सडक र रेलमार्गबाट ठूलो संख्यामा श्रद्धालुहरू हरिद्वार आउने बताइन्। उनले हरिद्वार कुम्भ शहरको केन्द्रभागमा आयोजना हुने भएकाले यहाँ भीड व्यवस्थापन र ट्राफिक नियन्त्रण अन्य स्थानभन्दा बढी चुनौतीपूर्ण रहेको उल्लेख गरिन्। त्यसैले सम्बन्धित सबै विभाग तथा संस्थाहरूले अहिलेदेखि नै समन्वित, योजनाबद्ध र व्यवस्थित रणनीति तयार गर्नुपर्नेमा जोड दिइन्। उनले परम्परागत उपायसँगै नयाँ प्रविधिको प्रयोगबाट भीड व्यवस्थापनलाई अझ प्रभावकारी बनाउन सकिने बताइन्। साथै हरिद्वारसहित आसपासका सबै रेल्वे स्टेशनहरूमा सुविधा विस्तार र सौन्दर्यीकरण गर्न रेल्वे अधिकारीहरूलाई आग्रह गरिन्। मेलाधिकारीले स्टेशनहरूमा भीड व्यवस्थापनका लागि पर्याप्त होल्डिङ एरिया र बफर जोन निर्माण गर्न, साथै वैकल्पिक निकास मार्गको सम्भावना खोज्न निर्देशन दिइन्। उनले होल्डिङ एरिया तथा स्टेशनहरूमा पर्याप्त संख्यामा एआई क्यामेरा जडान गरी भीडको सही आकलन गर्नुपर्नेमा पनि जोड दिइन्। उनले रेल्वेको भीड व्यवस्थापन तथा विशेष रेल सञ्चालन योजना मेला प्रशासनको ट्राफिक तथा भीड व्यवस्थापन योजनासँग पूर्ण तालमेलमा हुनुपर्ने बताइन्। उत्तर रेल्वेको मुरादाबाद मण्डलकी मण्डलीय रेल प्रबन्धक विनीता श्रीवास्तवले कुम्भ मेलाको सुव्यवस्थित सञ्चालनका लागि रेल्वेले मेला प्रशासनलाई पूर्ण सहयोग गर्ने बताइन्। श्रद्धालुहरूको सुविधा, सुरक्षा र सहजताका लागि आवश्यक सबै व्यवस्थापन गरिने उनको भनाइ थियो। उनले मेला प्रशासनसँग राम्रो समन्वय कायम गर्न रेल्वेले हरिद्वार कुम्भका लागि अलग मेलाधिकारी (रेल्वे) नियुक्त गरेको जानकारी दिइन्। साथै मेला नियन्त्रण कक्षमा पनि अलग अधिकारी खटाइनेछ। उनले हरिद्वार तथा आसपासका ११ वटा रेल्वे स्टेशनलाई कुम्भ मेला कार्ययोजनामा समावेश गरी आवश्यक व्यवस्थापन भइरहेको बताइन्। कुम्भ मेलाको समयमा नियमित रूपमा सञ्चालन हुने ३३ जोडी रेलका अतिरिक्त प्रमुख स्नान पर्वहरूमा करिब १५ अतिरिक्त रेल सञ्चालन गर्ने प्रारम्भिक योजना बनाइएको छ। आवश्यकता अनुसार विशेष रेलहरूको संख्या बढाउन सकिनेछ। उनका अनुसार हरिद्वार रेल्वे स्टेशनमा एक स्थायी होल्डिङ एरियासहित कुल पाँच वटा होल्डिङ एरिया निर्माण गरिनेछ, जसको क्षमता १९ हजारभन्दा बढी हुनेछ। बैठकमा जिल्ला अधिकारी मयूर दीक्षित, आईजी (कुम्भ) योगेन्द्र सिंह रावत, एसएसपी (कुम्भ) आयुष अग्रवाल, एडीआरएम प्रेम शंकर झा, रेल्वे मेला अधिकारी चेतन तनेजा, एसपी (ट्राफिक) निशा यादव, एसपी (जीआरपी) अरुणा भारती लगायत प्रशासन, रेल्वे, प्रहरी तथा सम्बन्धित विभागका वरिष्ठ अधिकारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
About the Author
